محمود بابارضا
پایگاه اطلاع رسانی صنعت خودرو(کارنا):در نابساماني بازار خودرو در هفته‌هاي اخير 2نكته اساسي را بايد در كنار ديگر مسائل بيشتر مورد توجه قرار داد:

نخست اينكه اكنون در روند اجراي تبصره 13 مماشات و عقب‌نشيني‌هاي جدي را شاهد هستيم كه اين امر در نابساماني بازار خودرو مؤثر بوده است. گرچه اين تبصره در آغاز شروع خوبي داشت اما به‌نظر مي‌رسد تمام‌كننده خوبي نبوده‌است.

انتظار مي‌رفت اين تبصره به ابزاري براي كاهش قيمت تمام شده و ارزان‌تر شدن توليد خودرو در ايران تبديل شود.

به‌نظر مي‌رسد ستاد تبصره 13 از اصول اوليه خود منحرف و به وسيله‌اي براي حفظ وضع موجود در صنعت خودرو كشور تبديل شده‌است. اين در حالي است كه اهداف اين ستاد چيز ديگر بوده‌است.

در واقع نشانه‌اي كه بر اساس آن ميزان توفيق صنايع خودروسازي سنجيده مي‌شود، ايجاد گفتماني است كه در آن تعرفه واردات خودرو سالانه 25 درصد كاهش يابد. به زبان ديگر طراحي كلان بايد به گونه‌اي باشد كه متناسب با كاهش يارانه بنزين، تعرفه واردات خودرو نيز كاهش يابد.

دوم اينكه در 2 سال اخير افزايش قيمت يورو نسبت به دلار هزينه‌هاي قابل‌ملاحظه‌اي را به صنعت خودرو كشور تحميل كرده است. يورو در سال گذشته ميلادي 11 و امسال 14 درصد نسبت به دلار افزايش ارزش داشته و در مجموع نسبت به آغاز سال گذشته ميلادي، يورو نسبت به دلار28 درصد افزايش ارزش داشته است.

با اين روند واردات قطعات خودرو از منطقه يورو نيز به همين ميزان افزايش داشته و ثابت ماندن قيمت خودرو در ايران نيز منوط به ارتقاي سطح بهره‌وري در صنعت خودرو كشور است. علاوه بر اين، كاستي‌هايي كه در گشايش اعتبار ارزي در منطقه يورو ايجاد شده هزينه‌هاي ارزي را افزايش داده است.

در مجموع نسبت به آغاز سال ميلادي گذشته مبادلات تجاري با منطقه يورو حدود 35 درصد افزايش ارزش ايجاد كرده و صنعت خودرو كشور فاقد بضاعت و اراده لازم براي ارتقاي سطح بهره‌وري به اين ميزان بوده است.

افزايش قيمت خودرو در ايران نيز در چنين سطحي نبوده و نشان مي‌دهد خودرو‌سازان بخش قابل ملاحظه‌اي از افزايش هزينه‌هاي مذكور را با ارتقاي سطح بهره‌وري و بخش ديگري را با افزايش قيمت‌‌ها جبران كرده‌اند.

در شرايط كنوني 25 درصد ظرفيت خودرو‌سازان جهاني بدون استفاده مانده و با توجه به نبود تقاضا اين شركت‌ها با سه چهارم ظرفيت خود فعال هستند. برخي شركت‌هاي بزرگ خودرو‌سازي‌ جهان نيز در سال‌جاري با افت فروش و زيان‌دهي روبه‌رو بوده‌اند.

وجود ظرفيت‌هاي مازاد در صنايع خودروسازي جهان و زيان‌دهي بسياري از اين شركت‌ها نشان دهنده آن است كه عصر صنايع ناكارآمد خودرو در دنيا به سرآمده و صنعت خودروسازي ايران نيز به بحران پاياني خود نزديك مي‌شود.